Ojcowie chcą być bliżej dzieci. System wsparcia musi za tym nadążyć

W Szczecinie rozpoczęła się rozmowa o ojcostwie, które coraz częściej oznacza codzienną obecność, opiekę i udział w wychowaniu dziecka. W centrum dyskusji znaleźli się nie tylko sami ojcowie, lecz także instytucje pomagające rodzinom. Skala wyzwań jest duża – szczególnie na tle danych o młodych mężczyznach i samotnych ojcach w regionie.

Szczecin i Kołobrzeg miejscem rozmowy o nowej roli ojca

Podczas konferencji „Współczesne ojcostwo – wyzwania, potrzeby, możliwości”, organizowanej 17 i 18 września w Szczecinie i Kołobrzegu, eksperci, praktycy oraz przedstawiciele instytucji analizują zmiany zachodzące w rodzinach. Rozmowa dotyczy tego, jak mężczyźni rozumieją dziś ojcostwo i jak można skuteczniej wspierać ich udział w życiu dzieci.

– Tradycyjne funkcje rodziny ewoluują – podkreślał podczas konferencji marszałek województwa zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz.

Za organizację wydarzenia odpowiada Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Zachodniopomorskiego. ROPS zajmuje się obserwowaniem zmian społecznych i przekładaniem ich na działania skierowane do rodzin oraz instytucji, które z nimi pracują.

W debacie o rodzinie najczęściej mówi się o potrzebach dzieci i matek. Organizatorzy zwracają uwagę, że ojcowie nadal są rzadziej uwzględniani jako osoby potrzebujące wsparcia i jako partnerzy w pracy z rodziną.

– Zgadzamy się ze stwierdzeniem, że nie ma dobrego ojcostwa bez dobrego macierzyństwa. Te dwie role niezmiennie się uzupełniają – mówiła podczas otwarcia Agnieszka Misztak, zastępca dyrektora ROPS w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Zachodniopomorskiego.

Współczesny ojciec coraz częściej chce uczestniczyć nie tylko w ważnych wydarzeniach, ale też w zwykłej codzienności – opiece, wychowaniu i budowaniu relacji z dzieckiem. Dla instytucji oznacza to potrzebę takiego organizowania pomocy, by ojciec nie pozostawał na marginesie kontaktu z rodziną.

Młodzi mężczyźni nie planują ojcostwa, a region mierzy się z samotnym rodzicielstwem

Jednym z tematów konferencji jest stosunek młodych mężczyzn do rodzicielstwa. Według danych przywołanych przez marszałka około 45 proc. mężczyzn w wieku od 18 do 29 lat nie planuje zostać ojcami. W regionie, który mierzy się z depopulacją, oznacza to także pytanie o to, jak mówić o rodzinie i ojcostwie bez sprowadzania ich wyłącznie do obowiązku.

– Powinniśmy więc promować przekaz, że bycie tatą jest po prostu fajne. To z jednej strony podróż w nieznane, ale z drugiej wspaniała przygoda – mówił Olgierd Geblewicz.

Drugim wyzwaniem jest skala samotnego ojcostwa. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego, opracowanych na podstawie Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021, wynika, że w województwie zachodniopomorskim samotne ojcostwo dotyczyło 4,1 proc. rodzin. Był to najwyższy odsetek w kraju, podczas gdy średnia dla Polski wyniosła 3,5 proc.

Ta liczba ma znaczenie dla instytucji pomocy społecznej, żłobków, przedszkoli, sądowych kuratorów rodzinnych i organizacji pozarządowych. Wsparcie rodziny powinno uwzględniać także sytuacje, w których to ojciec samodzielnie mierzy się z opieką, wychowaniem i organizacją życia dziecka.

Instytucje sprawdzają, czy pomoc nadąża za codziennością rodzin

W konferencji uczestniczą pracownicy systemu pomocy społecznej i wsparcia rodziny. Wśród zaproszonych osób są przedstawiciele żłobków i przedszkoli, kuratorzy sądowi, pracownicy ośrodków adopcyjnych oraz reprezentanci organizacji pozarządowych.

Rozmowa dotyczy między innymi tego, czy obecne usługi społeczne odpowiadają na potrzeby ojców oraz czy instytucje potrafią włączać ich do pracy z rodziną. Omawiane są także sytuacje kryzysowe, rozstania rodziców i trudności wychowawcze.

To podejście przesuwa akcent z samej deklaracji zaangażowania na konkretne działania. Ojciec powinien być traktowany jako osoba uczestnicząca w życiu dziecka, ale także jako ktoś, kto może potrzebować rozmowy, poradnictwa lub pomocy specjalistycznej.

O znaczeniu aktywnej obecności ojca mówił Jacek Masłowski, psychoterapeuta Gestalt i terapeuta EMDR, współzałożyciel Instytutu Zdrowia Psychicznego Masculinum w Warszawie. Według niego bliska relacja z zaangażowanym ojcem wpływa na rozwój emocjonalny i społeczny dziecka.

– Dzieci, które mają bliską relację z zaangażowanym ojcem, mają o jedną trzecią mniejsze ryzyko wystąpienia problemów emocjonalnych – podkreślał Jacek Masłowski.

Konferencja odbywa się w ramach projektu „Projekt szkoleniowy ROPS”, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w programie Fundusze Europejskie dla Pomorza Zachodniego 2021–2027.-vesm

na podstawie: Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego.