Zmiany w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania dla uchodźców - kto zachowa pomoc i kto straci

W Szczecinie i w całym kraju zapowiedziano nową wykładnię zasad pobytu w ośrodkach dla uchodźców z Ukrainy. Decyzja rządu przyniesie ostre cięcia dla części mieszkańców OZZ, ale równocześnie pojawi się program wsparcia mający ułatwić przejście do samodzielnego życia. Dla wielu rodzin i osób zależność od ośrodków zmieni się z dnia na dzień.

• Kto zostanie w OZZ po nowelizacji
• Wspólnie do Niezależności i co to oznacza dla mieszkańców Szczecina

Kto zostanie w OZZ po nowelizacji

Od listopada 2025 r. lista osób uprawnionych do pozostania w ośrodkach zostanie zawężona. W pierwszym rzędzie miejsce zachowają osoby uznane za najbardziej wrażliwe — w praktyce będą to między innymi osoby z niepełnosprawnościami, seniorzy oraz kobiety w ciąży. Jednocześnie zmiany wprowadzają jasne reguły dotyczące opłat i zwolnień.

Osoby, które dotychczas korzystały ze zniżek i płaciły 50 proc. lub 75 proc., stracą prawo do pobytu w OZZ. Wojewoda nie będzie już mógł stosować indywidualnych zwolnień humanitarnych dla osób, które nie spełniają kryteriów określonych w ustawie. Opiekunowie osób z niepełnosprawnością będą mogli pozostawać w ośrodkach jedynie wtedy, gdy nie pobierają świadczenia pielęgnacyjnego. Z nowych przepisów wynika też, kto wykluczony zostanie z prawa do bezpłatnego zakwaterowania — m.in. osoby wychowujące co najmniej troje dzieci, jeśli wszystkie te dzieci mają ukończone 7 lat, oraz osoby, które przyjechały niedawno i nie mieszczą się w żadnej z grup wymagających szczególnego wsparcia. Dodatkowo emeryci pobierający polską emeryturę będą obciążeni opłatą 15 zł za dzień pobytu, niezależnie od wysokości świadczenia.

Wspólnie do Niezależności i co to oznacza dla mieszkańców Szczecina

Równolegle z zaostrzeniem zasad w OZZ uruchomiony został projekt Wspólnie do Niezależności przygotowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji we współpracy z Polskim Czerwonym Krzyżem i Fundacją Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej. Program adresowany jest do obywateli Ukrainy mieszkających w ośrodkach i posiadających PESEL UKR. Jego pomysłodawcy stawiają na przejście od zakwaterowania zbiorowego do życia w mieszkaniach prywatnych.

Proces udziału w projekcie ma dwa podstawowe etapy: podpisanie deklaracji uczestnictwa, a następnie znalezienie mieszkania i opuszczenie OZZ. Beneficjenci mogą liczyć na wsparcie finansowe oraz pakiet działań ułatwiających integrację i stabilizację — od indywidualnego doradztwa zawodowego i pomocy w poszukiwaniu pracy, przez kursy języka polskiego, po aktywności kulturalno-integracyjne.

Dla mieszkańców Szczecina zmiany oznaczają konieczność przygotowania się na zwiększone zapotrzebowanie na mieszkania oraz usługi wspierające osoby wychodzące z ośrodków. Miasto i lokalne organizacje będą musiały skoordynować działania z programem rządowym, aby osoby, którym odejmie się prawo do pobytu w OZZ, miały realne szanse na szybkie usamodzielnienie.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Szczecinie.